«Халық қатысатын бюджет» – қала өмірін жақсартудың тиімді жолы

Алматыда тұрғындарды шешім қабылдауға тартуға арналған ең сәтті бастамалардың бірі – «Халық қатысатын бюджет» бағдарламасы жалғасуда. 2025 жылы жобаға 17 миллиард теңгеден астам қаржы бөлінді. Бұл қаражат қаланың инфрақұрылымын жақсартуға, қоғамдық кеңістіктерді дамытуға және алматылықтардың өмір сапасын арттыруға бағытталған.

Бағдарламаның мәні қарапайым: әрбір қала тұрғыны өз ауданын жақсартуға арналған идеясын ұсына алады. Бұл тротуарларды жөндеу, жарық орнату, балалар немесе спорт алаңдарын салу, көгалдандыру не демалыс аймақтарын құру болуы мүмкін. Ұсыныстар budget.open-almaty.kz порталында қабылданады. Онда идеялар тексеруден өтеді, содан кейін тұрғындар дауыс беріп, қай жобалар қаржыландырылатынын өздері шешеді.

Биыл өтінімдерді қабылдау 30 қыркүйекте аяқталды. Жалпы 4 632 жоба ұсынылды – бұл өткен жылмен салыстырғанда екі есе көп. Ең белсенді аудан – Наурызбай, оның тұрғындары 159 жоба жіберді. Ең танымал бағыттар: аулаларды абаттандыру, жасыл аймақтар құру, арық жүйесін жөндеу және шағын сәулеттік нысандар орнату. Дауыс беру 27 қазан мен 9 қараша аралығында өтті, әр тұрғын өз ауданындағы бес жобаға дейін қолдау көрсете алды.

Соңғы үш жылда Алматыда жалпы құны 39 миллиард теңгеден асатын 938 жоба жүзеге асырылды. Нәтижесінде жаңа саябақтар мен скверлер салынды, жүздеген аулалар жөнделді, жарықтандыру, спорт және балалар алаңдары орнатылды. Мысалы, Алмалы ауданында 2025 жылы бекітілген барлық жобалар толық аяқталды. Тұрғындар қазірдің өзінде келесі кезеңге жаңа идеялар ұсынуда.

Бағдарламаның басты қағидаты – ашықтық пен айқындық. Әркім өз ұсынысының қалай қаралып, қалай іске асатынын көре алады. Бұл билікке деген сенімді арттырып, азаматтық белсенділікті қалыптастырады. ХҚБ – тұрғындарға өз ауласы мен көшесіне нақты өзгеріс енгізуге мүмкіндік беретін жоба.

Әрине, қиындықтар да бар. Өтінім көп болғандықтан, бәрін қаржыландыру мүмкін емес. Сондықтан идеяны нақты тұжырымдап, оның пайдасын дәл көрсету маңызды. Сарапшылар тұрғындардың тек дауыс беруші емес, жобаларды іске асыру мен бақылауға да қатысушы болғанын қалайды.

«Халық қатысатын бюджет» – жай ғана қаржы бөлу тәсілі емес. Бұл – азаматтық жауапкершілікті арттыратын, белсенді қоғам қалыптастыратын мектеп. Ол әрбір алматылықтың өз қаласының дамуына үлес қоса алатынын дәлелдейді.
2025 жылы Алматы тағы да тұрғындардың пікірі маңызды қала екенін көрсетті. Бұл бағдарлама тек қаланы көркейтіп қана қоймай, билік пен қоғам арасындағы сенімді де нығайтады. Әрбір жүзеге асқан жоба – алматылықтардың өз қаласын жайлы, әдемі және заманауи етуге ұмтылысының нәтижесі.

Александр ХАН