Аспан, жел, жұлдыз һәм поэзия

Өткен ғасырдағы сан қилы корей тарихын әдебиетте суреттеген қаламгерлер аз емес. Алайда солардың арасынан «Ұлт ақыны» деңгейіне көтерілген бес ақынның ішінде Юн Доңжуға деген халықтың сүйіспеншілігі жоғары. Оның ішінде кез келген корей баласы есімін ұмытпайтын ақынның кітабы – «Аспан, жел, жұлдыз һәм поэзия» жинағы да бар.

Бала күнінен зерек өскен Доңжу қарудың күшінен бөлек, қаламның ұшымен де адамның жан-дүниесін еріксіз билеуге болатынын түсінді. Алғашқы өлеңдерінен-ақ табиғат пен адамзат арасындағы нәзік байланысты шексіз сүйетіндігі анық байқалды. Еркіндікті, тазалықты, ар-ұятты мәңгі жырға қосқан жас ақынның шығармашылығына корей модернистік поэзиясының басты өкілі Чоң Чжиёңнің өлеңдері өз әсерін тигізді.

Юн Доңжу небәрі 24 жасында «Аспан, жел, жұлдыз һәм поэзия» атты жинағын шығаруға дайындалды. Бірақ отаршыл үкіметтің құрған тұзағына түсіп, жазықсыз екі жыл түрмеде азап кешті. Алғашқы жыр жинақ 1941 жылы шығуы тиіс еді, алайда империялық цензураның күшейген тұсында корей халқының санасына жылы леп әкелетін корей тіліндегі кітаптың басылуы – қауіпті дүние саналды. Тек Юн Доңжу өмірден өткеннен кейін 3 жылдан соң, 1948 жылы Чоңымса (正音社) баспасында 30 өлеңді қамтыған кітап жарық көрді.

1955 жылы, алғашқы басылымнан кейін 7 жыл уақыт өткен соң, халық арасында жиі оқылған ақынның өлеңдері Чоңымса баспасынан толықтырылып қайта басылды. Жинақтағы мәтін алғашқыдай емес, тік жазу үлгісінде берілді. Ақынның отбасы мүшелері жинаған өлеңдері біріктіріліп, ұзын саны 89-ға жетті. Бірінші бөлімде – сөз басы болған «Пролог» өлеңімен қосқанда 19 өлең, екінші бөлімде – 5 өлең, үшінші бөлімде – 42, төртінші бөлімде – 22, бесінші бөлімде – 5 өлең және соңғы бөлімде – «Тургенев төбесі» атты бір өлеңі және шағын 4 әңгімесі жинақты қорытындылап тұр.

«Аспан, жел, жұлдыз һәм поэзия» – бұл бүтін ұлттың жүрегіне үміт сыйлаған құнды кітап. Кейде он том кітап жазған ақыннан гөрі бірнеше өлеңмен ғана халық жүрегінде мәңгі сақталатын ақындар болады. Юн Доңжу – осы санаттағы бірер тұлғаның ішіндегі бірегейі. Қаламгердің шығармашылығымен танысқыңыз келсе, «ko.wikisource» (위키문헌) сайтына 하늘과 바람과 별과 시 атауын жазып, түпнұсқада оқуларыңызға болады.

Талғат ШАЙХЫҒАЛИТЕГІ